Κρυπτονομίσματα και νομιμότητα

Alexander R. Hufford

Τα κρυπτονομίσματα είναι πλέον διαρκώς στην επικαιρότητα αναδεικνύοντας ενδιαφέροντα θέματα για συζήτηση. Πολλά λέγονται υπέρ κι εναντίον, αλλά ορισμένα σημεία επαναλαμβάνονται χαρακτηριστικά. Έτσι, αυτό το άρθρο θα επιχειρήσει μια γενική προσέγγιση ενός τόσο δύσβατου θέματος, αναλύοντας τις περιπλοκές της νομιμότητας ό,τι κι αν σημαίνουν είτε για την πλευρά των κυβερνήσεων είτε για εκείνη των λαών. Θα μιλήσουμε κατ' αρχήν για τα κρυπτονομίσματα γενικά, και στη συνέχεια θα εστιάσουμε στη διαφορετικότητα του FairCoin. 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία σχετικά με τα κρυπτονομίσματα είναι η παρούσα κατάστασή τους που θα μπορούσε, μεταξύ σοβαρού κι αστείου, να περιγραφεί ως εκείνη μίας α-νομιμότητας. Με την έννοια ότι πολλά απ' αυτά δεν είναι επίσημα νομιμοποιημένα αλλά ούτε έχουν κηρυχθεί παράνομα. Κατά συνέπεια, υπάρχει ήδη μία αδιευκρίνιστη ζώνη σχετικά με τη χρήση και την υπόστασή τους. Αυτό μπορεί να αποτελεί απειλή αλλά έχει και ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς λειτουργεί ως μέθοδος πολιτικής εκπαίδευσης βασικού επιπέδου. Οι άνθρωποι προσπερνούν την ιδέα ότι το κράτος είναι ο υπέρτατος ρυθμιστής όσον αφορά τι μπορούν και τι δε μπορούν να κάνουν, και το κράτος ως θεσμός χάνει το πρόσφατα αποκτημένο του (ιστορικά μιλώντας) μονοπώλιο έκδοσης χρήματος κι ελέγχου όλων των χρηματο-οικονομικών εργαλείων του.

Ολοένα περισσότερες χώρες συζητούν ρυθμίσεις για τα κρυπτονομίσματα εξετάζοντας λιγότερο ακραίες λύσεις από την ολική απαγόρευση τους. Το ζήτημα αναδείχθηκε πρόσφατα  με την περίπτωση της Νότιας Κορέας, μιας από τις μεγαλύτερες αγορές κρυπτονομισμάτων, όπου η επίσημη συζήτηση για την απαγόρευση των κρυπτονομισμάτων και των χρηματιστηρίων τους, προκάλεσε μία σημαντική κάμψη στην ευρύτερη κρυπτοαγορά (μαζί με άλλες ανακοινώσεις, στις αρχές Ιανουαρίου του 2018) . Ωστόσο σε σύντομο χρονικό διάστημα, συγκεντρώθηκαν 200.000 υπογραφές διαμαρτυρίας ενάντια στην προτεινόμενη απαγόρευση, ενώ αποκαλύφθηκε ότι πολλοί υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομικών είχαν πουλήσει κρυπτονομίσματα λίγο πριν την ανακοίνωση των ρυθμιστικών μέτρων και τελικά ήρθε η ειλικρινής επίσημη ανακοίνωση ότι, προφανώς, ήταν πρακτικά αδύνατον να απαγορευτεί η συναλλαγή κρυπτονομισμάτων. Σήμερα, ένα πιο ξεκάθαρο και αργά εξελισσόμενο σύστημα ρύθμισης φαίνεται να είναι υπό επεξεργασία.

Πράγματι, η χώρα που έχει πειραματιστεί περισσότερο προς αυτήν την κατεύθυνση, η Κίνα, γνώρισε επίσης σε μεγάλο εύρος τη χρήση των κρυπτονομισμάτων και θέσπισε μεταξύ άλλων πολύ αυστηρούς ελέγχους ταυτοποίησης στοιχείων για τα χρηματιστήρια -αν και ανεπίσημα συνεχίζονται συναλλαγές μέσω ομάδων κρυπτογραφημένης επικοινωνίας ή σύντομων προσωπικών συναντήσεων. Μεγάλο μέρος της κίνησης των κρυπτονομισμάτων μεταφέρθηκε σε γειτονικές χώρες όπως η Νότια Κορέα. Εδώ εγείρονται βασικά πολιτικά ζητήματα: για παράδειγμα, η συμμετοχή στα Κινέζικα χρηματιστήρια διασφαλίζεται με ταυτότητα, αλλά πρόκειται για χρηματιστήρια σχεδόν εγγενώς κερδοσκοπικά. Αυτό θα αφορούσε όλα τα  κρυπτονομίσματα αλλά όχι εξίσου το FairCoin, του οποίου η επιθυμητή χρήση δεν είναι η εξυπηρέτηση ψηφιακών αγοραπωλησιών χρηματιστηριακού τύπου και η άντληση χρημάτων, αλλά η συμμετοχή σε πραγματικά, δίκαια και ευεργετικά οικονομικά εγχειρήματα και συναλλαγές. 

Επίσης, εάν επί του παρόντος, για διάφορους πολιτικούς και πολιτισμικούς λόγους πολλά ευρωπαϊκά κράτη δεν είναι διατεθειμένα να μιμηθούν τα ακραία επίπεδα Κινέζικου ελέγχου, πολλές άλλες χώρες απλά δεν είναι σε θέση να δαπανήσουν την τεράστια προσπάθεια κι εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται για τη ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων. Έτσι, το ζήτημα της νομιμότητας θέτει και λειτουργικά όρια -δεν είναι όλα τα κράτη ισχυρά και αρκετά πλούσια για να απαγορεύσουν ή να ελέγξουν την κίνηση των κρυπτονομισμάτων, ακόμα και αν το ήθελαν. Αυτό προκύπτει επίσης από το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι είναι πολύ δύσκολο να απαγορευθούν εντελώς τα αποκεντρωμένα δίκτυα. Υπάρχει πράγματι μια πολιτική τάση των καιρών που αναδεικνύει τα κρυπτονομίσματα σε αποσταθεροποιημένες περιοχές, εκεί όπου το κράτος δεν είναι τόσο ισχυρό, και η Βενεζουέλα, η Ζιμπάμπουε, η Ουκρανία, η Συρία αποτελούν σύγχρονα παραδείγματά της. Τα αδύναμα κράτη δεν έχουν στο ελάχιστο τη δυνατότητα να ρυθμίζουν, πόσο μάλλον να απαγορεύουν τα κρυπτονομίσματα.

Υπάρχουν επίσης δύο ζητήματα που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψιν: οι κατέχοντες τον πλούτο διαφόρων κοινωνιών ανά τον κόσμο, έχουν κάνει μικρές περιουσίες κερδοσκοπώντας με κρυπτονομίσματα, οπότε ο κρυπτοκόσμος λειτουργεί ως μη ελεγχόμενη χρηματιστηριακή αγορά, με όλες τις δυνατότητες εμπορίας εμπιστευτικών πληροφοριών και κάθε είδους απάτες γρήγορου πλουτισμού (ηλίου φαεινότερον, δεδομένων των τεράστιων εισροών κεφαλαίων στα κρυπτονομίσματα, μέσα στο 2017). Λειτουργεί επίσης ως ασφαλής μέθοδος φοροδιαφυγής κι έτσι μέρος της αξίας που ορίζεται στην κρυπτοαγορά (του Zcash και του Monero ειδικά) είναι στην πραγματικότητα ποσοτικοποιημένο μαύρο χρήμα. Επομένως, υπάρχει σημαντική υποστήριξη από τις ελίτ για τη διατήρηση του παρόντος καθεστώτος των κρυπτονομισμάτων, πράγμα που σημαίνει ότι οι ρυθμιστικές προσπάθειες θα κινηθούν σε αργούς ρυθμούς.

Είναι επίσης γεγονός ότι, δεδομένης της φύσης της τεχνολογίας του blockchain, οι προσπάθειες για την απαγόρευσή της σε μια χώρα, δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα παρά τη μετανάστευσή της. Μόνο μια συντονισμένη παγκόσμια προσπάθεια θα μπορούσε πραγματικά να απαγορεύσει τα κρυπτονομίσματα, αλλά στον παρόντα χρόνο των συνεχώς αυξανόμενων ιμπεριαλιστικών εντάσεων και περιφερειακών τριβών, μοιάζει αδιανόητο. Απαγορευμένες σε μια χώρα, οι ροές του ψηφιακού κεφαλαίου θα μεταφερθούν απλά σε περισσότερο βολικές περιφέρειες, οι οποίες θα επωφεληθούν ταχύτατα. Αυτό συζητείται ήδη, π.χ. στη φτωχοποιημένη Λευκορωσία, σε μια προσπάθεια να γίνει η χώρα ένας παράδεισος πληροφορικής για το ψηφιακό χρήμα. Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε ενδεχομένως μια μέρα, σε ένα πιο ειρηνικό μέλλον, να εφαρμοστεί και στη Ροζάβα για να αντλήσει τα αναγκαία κεφάλαια για την ανασυγκρότησή της.

Τα αυξανόμενα οικονομικά προβλήματα και η φύση της κερδοσκοπικής αυτής αγοράς θα προκαλέσουν έναν γενικό πυρετό για ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων όπως και κάθε είδους μετοχών ή χρηματοοικονομικών προϊόντων, με υποχρεωτική ταυτοποίηση στις συναλλαγές. Επομένως, θα υπάρξει ρύθμιση αλλά όχι καθολική. Ούτως ή άλλως, η σωστή μέθοδος διαχείρισης τέτοιων δικτύων δεν είναι η ολική απαγόρευση (που σχεδόν ποτέ δεν επιτυγχάνεται) αλλά μάλλον ο έλεγχός τους. Έτσι, η προσπάθεια στην πραγματικότητα θα αφορά την «εξημέρωση» των κρυπτονομισμάτων (ή εκείνης της μειοψηφίας των ισχυρών νομισμάτων που θα επιβιώσουν ενός κραχ) προς το συμφέρον του ακραίου τμήματος των ανώτερων τάξεων, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο για διάφορα συστήματα κερδοσκοπίας και φοροδιαφυγής -και με πρόθεση αποκλεισμού του 99% από αυτή τη βαθιά τεχνολογική εξέλιξη που απειλεί επί της ουσίας ολόκληρο το σύγχρονο ιεραρχικό σύστημα του εταιρικού κράτους.

Όπως είδαμε πρόσφατα, θα υπάρξουν ποικίλες προσπάθειες για να αποκοπεί η κρυπτοαγορά από τη δυνατότητα συναλλαγών με κρατικά (fiat) νομίσματα (είτε μέσω τραπεζών είτε με υπηρεσίες πιστωτικών καρτών). Κατ' αυτόν τον τρόπο μόνο στα πιο ελκυστικά στην εκάστοτε ελίτ νομίσματα θα επιτρεπόταν να επιβιώσουν (ας δούμε για παράδειγμα τις εκτιμήσεις του Putin για το Ethereum ή τις πρόσφατες συζητήσεις για το CryptoRouble, πόσο από το χρήμα της Κίνας και του Χονκ Κονγκ πήγε στο BitCash κλπ.) Τέλος, τα κράτη θα επιδιώξουν να δημιουργήσουν δικά τους κρυπτονομίσματα ως αντιστάθμισμα για το δικό τους fiat νόμισμα, κι έτσι θα μονοπωλήσουν την αγορά.

Άρα, η ουσία δεν είναι ένα αποπροσανατολιστικό κι ανεδαφικό ερώτημα σχετικά με την απαγόρευση ή την εξαφάνιση -μια τέτοια οπτική αντανακλά μια ξεπερασμένη αντίληψη για την εξουσία και την αντίσταση στον σημερινό κόσμο, που λειτουργεί σχεδόν παντού με διαδικτυακές αρχές (δεν πρόκειται για εκμηδένιση ή απαγόρευση αλλά για αποδυνάμωση κι εξουδετέρωση). Επίσης, αυτές οι συζητήσεις αφορούν συγκεκριμένα νομίσματα (π.χ. την προβληματική φύση του Bitcoin) και όχι την αγορά κρυπτονομισμάτων στο σύνολό της.

Ωστόσο, το πραγματικό ερώτημα είναι προς ποια κατεύθυνση θα διοχετευθεί αυτή η καινοτομία του Blockchain. Προς το 1% της παγκόσμιας ελίτ του οικονομικού κεφαλαίου ή προς την ευρεία πλειοψηφία των ανθρώπων που θα το χρησιμοποιήσουν για να απελευθερωθούν από το δυναστευτικό σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό σύστημα.

Αυτή είναι η πραγματική διαχωριστική γραμμή στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων κι αυτό είναι που συνιστά τη λειτουργική διαφορά ανάμεσα στο FairCoin και τα άλλα κρυπτονομίσματα, ως προς τις μεθόδους και τους στόχους τους. 

Ολόκληρη η συζήτηση σχετικά με τη νομιμοποίηση ή τη ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων αποκαλύπτει επίσης ένα κενό στην ιδεολογική βάση πίσω από την ευρεία πλειοψηφία των νομισμάτων, με τα οικονομικά θέματα να υπολογίζονται ως τα μόνα σημαντικά, σα να μην παίζει ρόλο η πολιτική σκηνή, σα να μην παρεμβαίνει συστηματικά το κράτος για να ελέγξει τις συνθήκες για την αγορά (ή για να διασώσει σπάταλες τράπεζες) και σα να μην υπήρχαν άλλες μορφές ανθρώπινων κοινοτήτων πέρα από ένα εξατομικευμένο σύνολο κερδοσκόπων και καταναλωτών.

Το τελικό ερώτημα, λοιπόν, σε αυτό το πείραμα σκέψης ή την υποθετική συζήτηση είναι το εξής: αν το FairCoin είναι προσανατολισμένο με μοναδικά ριζοσπαστικό τρόπο για να εξυπηρετήσει την ατομική και συλλογική αυτονομία και να «αποσυνδεθεί» από το επίσημο οικονομικό σύστημα. Τι θα συμβεί αν απαγορευθεί μόνο το FairCoin; Αυτή θα ήταν τότε μια ισχυρή απόπειρα επιβολής της αποκλειστικά κερδοσκοπικής χρήσης των κρυπτονομισμάτων. Αλλά αμέσως θα έπρεπε να ρωτήσει κανείς, να απαγορευτεί πού; Πολλές χώρες δεν θα ενδιαφερόταν ούτε θα έβρισκαν λόγο να το απαγορεύσουν κι έτσι τα κεφάλαια θα κατευθύνονταν εκεί. Και σε τελική ανάλυση, σε μια χώρα που θα πρότεινε την απαγόρευση του FairCoin, θα ξεκινούσε ένας ουσιαστικός αγώνας οικονομικής και πολιτικής ανυπακοής.

Και άλλα εναλλακτικά νομίσματα ή κοινωνικά πειράματα έχουν απαγορευτεί ή σαμποταριστεί όταν αρχίζουν να αποδίδουν (πρόσφατο παράδειγμα ένα τοπικό νόμισμα στην Αργεντινή, στο παρελθόν στην Αυστρία ή τα περίφημα Ουτοπικά σχέδια του Robert Owen). Αλλά αυτές οι προσπάθειες κατ' αρχήν δεν ήταν ψηφιοποιημένες. Επίσης, αυτά τα οικονομικά πειράματα δεν εντάσσονταν πραγματικά σε ένα ευρύτερο σχέδιο αντίστασης: είχαν μια κάπως διαχωριστική θεώρηση της ίδιας τους της λειτουργίας, ένα οικονομίστικο όραμα για τον κόσμο, σαν να αρκούσε ένα αξιόπιστο οικονομικό σύστημα και η πολιτική απλά δεν άξιζε να ληφθεί υπόψη. Αυτό ήταν σαφώς ένα σφάλμα.

Έτσι, οι εμπειρίες του παρελθόντος, που αποτελούν σε κάποιο βαθμό κληρονομιά μας, είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο το FairCoin εστιάζει σε μέρη όπως η Ροζάβα, η Καταλονία και τα Εξάρχεια. Σε περιοχές αντίστασης και πολιτικού αγώνα μπορεί να συνδεθεί με άλλα κινήματα ανυπακοής κι εμφανίζεται στον πραγματικό του ρόλο: όχι ως κάποια φετιχιστική ύστατη λύση σε όλα τα προβλήματα της ζωής, αλλά ως ένα από τα ισχυρά καινοτόμα εργαλεία που δημιουργούνται από τον FairCoop. 

Όλα αυτά πηγάζουν από μη-κρατικές, λαϊκές, ριζοσπαστικές προσπάθειες: δεν πρόκειται για μεταρρυθμιστικά αιτήματα, αλλά για καθημερινή αντίσταση και διαπροσωπικές σχέσεις. Αυτή είναι η αργή αλλά σταθερή πορεία που αλλάζει θεμελιωδώς τον κόσμο, σε αντιδιαστολή με τις αστραπιαίες εφήμερες επιτυχίες. Είναι ό,τι διασφαλίζει το FairCoin και το καθιστά μοναδικό απέναντι σε όλα τα άλλα νομίσματα: δεν επιδιώκει να ξεχωρίσει και να επιβληθεί σ' έναν δικό του οικονομίστικο, τεχνοκρατικό ή κερδοσκοπικό κόσμο, αλλά αντίθετα αναλαμβάνει σημαντικό ρόλο ως κομμάτι ενός ψηφιδωτού πολιτικής αντίστασης, πλουραλιστικών εγχειρημάτων κι εργαλείων απελευθέρωσης, όπου όλοι εργαζόμαστε για να πραγματοποιήσουμε ένα συλλογικό όραμα ελευθερίας και αυτονομίας.

Brought to you by the multi-lingual FairCoop community. Visit the FairCoop main website or FairCoin. | CMS Login

To top